Deadline

Ad vroeg me om een meditatie; zou op de 20eaf moeten wezen. Dat is vandaag en natuurlijk lukt dat niet. Ik zit en tik dit in de trein naar Heerenveen. Derde keer deze week, en zaterdag nog eens.

Mijn “gekke nicht” Joke is vanmorgen (eindelijk dan) overleden. Of, zoals ze in het Leger des Heils zeggen:  zuster Stok is “Bevorderd tot Heerlijkheid”. Net als haar vader Chris en haar moeder tante Truus; net als onze opa Klaas en onze beppe Janke. Zo ook staat het op de glazen platen van het Leger; vroeger op de Tuinen, nu in Bilgaard. Daar, in Leeuwarden wordt Joke begraven; in het graf van opa en oma aan het Schapedykje.  

Opa is begraven in 1971, oma 1963. Het graf is nog niet geruimd, weet ik van mijn bezoeken en van ome Dirk, die dit jaar 99 is geworden; hij heeft de grafrechten tot 2023 betaald. Als Joke er bij in komt, moet er een verlenging komen van tenminste 15 jaar. Dirk moet dan tekenen, of ik neem het over. In 1988, toen ik dominee werd, ging ik er naar toe op pelgrimage: “Opa, ik geloof niet alles zoals u; ook minder dat mijn vader; maar ik ben wel de eerste die er zijn beroep van gemaakt heeft, noem het een roeping.. Geloof was alles voor u, u kon prachtig bidden en die melodie heeft mij gedragen.. laat mijn tekst maar anders zijn; goddank kan God vertalen. Ik bid hier om uw zegen, amen”. Toen ik mijn ogen opende, ik zal dat nooit vergeten, was er een Atalanta vlinder op het graf neergestreken.

Ditmaal neem ik de familie mee voor Joke. 

Mijn lieve nicht Joke ligt al een jaar of dertig op bed. Ze is schizofreen, lijdt een levenlang aan wanen, is extreem eenkennig en kan allang niet meer lopen. Mijn vader mocht komen;  mijn moeder aanvankelijk niet, maar de laatste 10 jaar helemaal welkom. Ik mocht ook, tenslotte ben ik de familiedominee. Ik heb  de afscheidsdienst van haar ouders geleid. Zelfs heb ik Joke gedoopt in de tijd dat ze doodsbang was voor de hel. Dopen doen ze niet in het Leger, maar Joke was zo bang dat ze anders niet in de hemel komen zou..! Joke is gedoopt met heel veel water en tranen. Sinds mijn pa is overleden, heb ik het op me genomen twee keer in de maand op bezoek te gaan. Ik verheugde  me daar altijd op.

Joke was boos op God. Want omdat haar eigen ouders ongedoopt gecremeerd zijn, vreesde ze dat die niet in de hemel zouden komen. Bijna elke keer dat ik bij Joke was ging het gesprek hier wel even over, en het heeft een poos geduurd voordat ik begreep dat ik haar angst niet met rationele of bijbelse argumenten kon genezen. De beker van haar leven stroomde immers over van ellende. Daar heeft ze haar geloof van gemaakt, met altijd een gevoel van naderend onheil. Joke was terecht boos op het leven.

Toch wil ik zaterdag bij het graf psalm 23 zingen op de melodie van het Leger: Crimond, heet die, en de melodie is eindelijk dan toch in het liedboek nedergedaald. “Mijn herder is de Heer in wien / ik alles heb, en ben / in groene weiden leidt hij mij / aan stille wateren” en later: “mijn beker vult Gij met lafenis”. Hier geen gal, maar goeie wijn. Alcohol mag dan vast wel, van het Leger. Ik wil die prachtige melodie dan en daar zingen of in ieder geval fluiten. Mijn opa en oma, mijn ooms en tantes; ja ook mijn vader zingt  mee.

Ach Joke, je was zo gek op knuffels. Op zacht. Op hondjes en op schaapjes. Je dooptekst kwam van de Goede Herder. En later, in de hemelwei zou je met lammetjes spelen, net als vroeger in de kinderboerderij. Ja je kunt dan weer lopen, huppelen zelfs. En ja zeker, je vader en moeder staan bij de hemelpoort. Of er is dat, of er is niks; maar jij hebt het verdiend.

 

Ik ben op de treinreis terug en kijk de tekst die ik schreef nog even na. Wat hebt u er aan?

Laat ik dan vertellen wat ik van Joke geleerd heb.

Dat is 3) mediteren. Dit schrijven heet een meditatie. Wel nu: nooit heb ik iemand meegemaakt die zo kon genieten van zure haring in de morgen of van een slaatje in de middag. “Heeeeelluk”, zei Joke. Als mediteren iets is als in het midden zijn: dat kon ze. In woede, in genieten, in ziek zijn, in verlangen naar het einde. Ik ben blij dat ik middels deze meditatie geconcentreerd bij haar kon stil staan. 

2) Eerst was ik bang voor haar en haar grilligheid; voor alle leed in Sanhigte, de plek voor psychiatrische ouderen waar ze de laatste twintig jaren woonde.  Ik ben aan de mensen gaan hechten en van Joke gaan houden. Ze hebben me vanmiddag allemaal geknuffeld en gezoend of de handen geschud. Zaterdag staan ze in een haag, en er is oranjekoek voor iedereen.

Maar: in de 1eplaats heb ik haar leren kennen als een kind van God. Of liever nog van de Here Jezus, want die vond ze wel lief; terwijl ze God wel een trap verkopen wilde vanwege haar migraine, haar slechte ogen en wat al niet.

We hebben veel en vaak gezongen: de liederen van het Leger. Bij voorbeeld stichterslied:

                  O zee van Gods liefde, zo peilloos en wijd,

                  verlossing, zo grenz'loos, voor mij hier bereid,

                  gij stroomt toch voor allen; (3x) stroom ook over mij!

“Grenzeloos en vrij, Joke! Voor allen! Ook  voor mij, ook voor mij.. voor jou, voor jou: staat open ook voor jou! ! Ja, wij zullen eenmaal komen..!”

Het Leger des Heils blijft mij ontroeren in haar opgewekte, betoeterde marsliederen. In die humor, mystiek en naiviteit liggen mijn wortels; niet in het voorwaardelijke calvinisme. Dat Joke heilig en veilig is, in Jezus’ armen.

 

Brielle meditatie augustus 2019

kriklogo

 

Ds. Ivo de Jong
Pastoriedijk 198 
3195 HK Pernis

telefoon: 010-8415105
mobiel: 06-53 455 966
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Ruimte voor verschillende modules