Wat beBR/Zielt je?

De laatste keer dat ik in Brielle dienst mocht ik (dj & ds!) Mercedes Sosa, Maria Farantouri en Amanda Strijdom laten zien: Bezielde zangeressen! Alle drie vervolgd door dictators. Daar met enorme veerkracht boven uit gestegen (tenslotte kennen we Herodes alleen maar door Jezus). Hun soul heeft het laatste woord: de ziel blijkt onsterfelijk in hun muziek. Terwijl ik dit schrijf luister ik naar Aretha Franklin, die stervende is. Ook zo’n soulzangeres, ook al zo’n zwaar leven. Misschien dat tegenslagen je ziel zullen louteren. In ons blad staat ook dat fantastische gedicht van Wislawa Szymborska “Enige woorden over de Ziel”. Ook zij weet van de ziel en wanneer je haar nodig hebt. https://jkleest.nl/blog-post/enige-woorden-over-de-ziel-wislawa-szymborska/

“Ziel” is voor mij, zielenherder, een wezenlijk thema. Altijd wanneer het over vrijheid versus predestinatie gaat, hetzij in de psychologie, de kunst, of in de kerk, gaat het in essentie over het al dan niet bestaan van de ziel en waar die dan zou huizen of verhuizen. Er is zelfs onderzoek gedaan door stervenden op de weegschaal te leggen. Het schijnt dat we 21 gram lichter worden als de ziel het lichaam verlaat (en 2004 was daar een film over).

Die laatste dienst heb ik sepia’s meegenomen die ik op de 2e Maasvlakte gevonden heb. Ik spaar ze, en leg ze neer bij de foto’s van mijn overleden dierbaren. Dat is omdat ik als klein kind, spelend op het strand, meende dat deze schildjes (van de meerkat, of sepia) zielen waren. 

De laatste keer op het strand besloot ik dat het geen zielen zijn - maar zelven; en dat er een groot verschil is tussen beide. Je bent je zelf geworden door van alles en nog wat; genen, hersenstructuur, cultuur. Maar dat alles is je ziel niet. Je ziel is wie je worden kunt, je ziel is je vooruit; je ziel stuurt je een lichtere kant op. “Ziel” is weliswaar een hypothese, maar daar kunnen wij niet zonder. Ik vraag  op op een huisbezoek: “Hoe gaat het met uw Ziel”? Meestal weten we wel wat daarmee bedoeld wordt. Of je veerkracht hebt in tijden dat het nijpt, of je bang bent voor stilte, of je van muziek en van kinderen geniet. Welnu, we gaan een heel jaar (en vast ook langer) over bezieling denken.

 Het valt op dat mensen, als we ons down voelen, denken: “Zo is het dus echt, dit is de waarheid, dit is de realiteit”. Alsof we menen dat wanneer we in de put zitten we nog dichter bij de waarheid verkeren dan wanneer we met beide benen op de grond staan.

“Maar,” fluistert mijn ziel me in: ““Known but unto God”, staat er op het graf van de onbekende soldaat. Is het niet eerder zo dat we zijn die we in Gods ogen zijn? Woont onze waarheid niet eerder in de hemel dan op (of onder) de aarde?”

Bruce Springsteen zei eens: “Mijn liedjes zijn beter dan ik”. Aretha Franklin werd onsterfelijk door evergreens als “I say a little prayer” of “Natural Woman” en natuurlijk: “Respect”. Maar: ze was een fantastiese gospelzangeres. Ik hoorde vandaag (16 augustus 2018) dat ze is "overgegaan". Een aantal jaren geleden heb ik een dubbelceedee van haar geimporteerd. Gelukkig dat de muziek op youtube te vinden was: Aretha zingt "How I Got Over"

Over de doden niets dan goeds: ik geloof dat God (ook zo’n onmisbare hypothese) op die manier in ons gelooft: vrij van zwaarte- en zwartekracht. “Hij kent ons bij onze ware naam”, en dat waren de momenten dat het beste in ons, onze “soul” even boven ons zelf uitsteeg. 

Ik las een joods verhaal over het verschil tussen vloek en zegen. Het gaat over een moeder en haar kind dat jokte over geld, meen ik. Moeder had twee opties; ofwel ze zou kwaad worden op haar dochter: “Zie je wel! Nu komt de aap uit de mouw! Je bent een liegbeest!” Het alternatief was: “Ah maar meid, die verstopperij heb jij toch helemaal niet nodig want jij bent toch beter dan dat?”

Je kunt, kort en goed, een medemens vervloeken, verdoemen, of zegenen en bezielen. Je kunt elkaar aanspreken op geestkracht en ziel; je kunt ook alleen maar kijken naar iemands kerfstok of verleden. Het is het verschil tussen heilig en veilig, tussen materialisme en idealisme. Van verwarring naar eenheid; van gebroken, naar heil; je ziel wijst de weg naar de eenheid in allen. 

Beeldend kunstenaar Jan Fabre heeft zichzelf eens herschapen als iemand die zijn hersenpan bestuurt. De wens als de vader van de gedachte..! Helaas: het is alweer zo’n “selfie” van Jan. Een ziel had zijn stuurman vleugeltjes gegeven..

Op de Maasvlakte besefte ik dat het schild van de sepia een soort surfplank - en een selfie is. De ziel is gevlogen, moest verder en hoger; ongrijpbaar, in geen systeem te vatten, onzichtbaar. Dat lichaam verpakking is (“het stoffelijk overschot”) en dat wij, als Genesis verhaal, bezield, be-aamd en be-ademd zijn en geroepen tot Exodus en Openbaringen. Dat wij wezenlijk on-af zijn; verantwoordelijk, licht, en - vrij. 

clips: 

Maria Farantouri zingt Theodorakis 

 Gospel in Oprah's Garden 

Aretha zingt "Amazing Grace" bij Oprah Winfrey

prachtige docu over Aretha!

Aretha Franklin zingt "I say a little prayer" 

Amanda Strydom zingt het Pelgrimsgebed 

Mercedes Sosa zingt "Gracias a la Vida"

 

 

 

 

kriklogo

 

Ds. Ivo de Jong
Pastoriedijk 198 
3195 HK Pernis

telefoon: 010-8415105
mobiel: 06-53 455 966
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.